soorten nokvorsten

Nokvorsten bevriezen en liggen los

vorstpan

Ook: vorst, nokpan, nokvorst. De vorstpan is de dakpan die op de nok (vorst) van het gebouw ligt. (De nok of vorst is de bovenste scherpe, meestal horizontale snijlijn van twee dakvlakken.)
Doel van de vorstpan is de dakpannen te bedekken van de aanliggende dakvlakken (dakschilden), zodat weer en wind geen vat krijgen op de normale pannen van het dak.

De nok of vorst is eigenlijk de bovenste scherpe rand van een dak (zie vorst 1). In de loop der tijd is men de benamingen vorst (en zelfs nokvorst) ook gaan gebruiken voor de vorstpan zelf: een vorst of nokvorst is een speciaal soort dakpan op de bovenste rand van een dak. Uit een oude bouwvergunning: “De ruimte tussen de bovenkant van (het boeideel van) de dakkapel en de nokvorst moet minimaal één dakpan bedragen. In bijzondere gevallen kan worden toegestaan dat het boeideel direct onder de nokvorst wordt aangebracht.”
Ook de rij vorstpannen (dus de afdekkende pannen bovenop de nok) worden de “nokvorst” genoemd.

Nokvorsten vastzetten

Vaak zie je lekkages in het dak ontstaan omdat de nokvorsten niet goed vast zitten. De nokvorst heeft als functie de twee dakhelften van een hellend dak vast te houden. Aangezien de nokvorst het hoofdpunt van het dak is, moet deze natuurlijk goed vastzitten. Als deze los zit, dan is de kans groot dat het dak gaat lekken of dat er verschuivingen plaatsvinden.

Nokvorst reparatie

Het bevestigen van nokvorsten kan op verschillende manieren gebeuren. Bij wat oudere huizen zijn ze vaak in het cement/specie gezet en bij nieuwere huizen zijn ze vaak gemonteerd met nokbeugels en is er gewerkt met een ondervorst om regeninslag en lekkages te weren.

Nokvorst zwart of andere kleur

Wikipedia over soorten nokpannen en nokvorsten

Een nokpandakvorst of nokvorst is een speciaal gevormde dakpan die de nok of hoekkeper in een pannendak afdekt, meestal geplaatst op een ‘ruiter’. Nokpannen komen in diverse vormen, kleuren en afmetingen voor, passend bij het type pan waar het dak mee gedekt is. De meest gebruikte nokpan is de ‘gewone halfronde nokvorst’. Nokvorsten zijn zo gemaakt dat ze, door elkaar te overlappen, als het ware een beetje in elkaar haken. Door een spijkergat in de nokpan kan deze met een noknagel op de ruiter worden vastgezet. Dit voorkomt afwaaien bij storm.
Er zijn drie fabricaten van keramische nokvorsten speciaal voor rieten daken, kortweg rietvorsten genoemd: Bourgondische, Friese en Rijnlandse rietvorsten. In Vlaanderen (België) spreekt van keramische strovorsten.

Dit is de pan die aan het einde van het dak, ter plaatse van de gevel, komt te liggen. Het is een gewone pan met aan de zijde van de gevel een recht deel dat, over de gevel, naar beneden loopt. Er zijn zowel ‘rechter’ als ‘linker’ gevelpannen, voor gebruik met het geveldeel links dan wel rechts van deze dakpan.

De laatste nokpan in het rijtje boven op het dak, die ook een deel van de zijgevel moet overlappen.

Op de plaats waar diverse schuine dakvlakken van een kap bij elkaar komen plaatst men vaak een broekstuk-nokpan. Vaak komen hier drie ruiters samen op een punt. De nokvorst die dit punt moet kunnen bedekken, heeft dus drie richtingen, zodat de aansluitende nokvorsten kunnen aansluiten.

Verschillende vorsten zijn mogelijk, bijvoorbeeld de gebruikelijke halfronde vorst, de ballonvorst, de hoekkepervorst (schubvorst) en de zadelvorst, afhankelijk van het type dakpan en de hellingsgraad van het dak.
Bij het samenkomen van meer nokken, wordt de vorsthoed toegepast.

Voor nokvorsten bestaan speciale begin- en eindvorsten, afhankelijk van het type nokvorst.

Een ballonvorst is een vorst, een speciale dakpan ter plaatse van de nok, in halfronde vorm met een ballonachtig deel die toegepast wordt bij pannen met een grote golf (bijvoorbeeld de Romaanse dakpan).

Ook, soms: hoekspar, graatbalk, graatspar. De hoekkeper is de snijlijn van twee aangrenzende dakschilden die elkaar onder een uitspringende hoek snijden, wat onder andere het geval is bij tentdaken.
(Ofwel: de de hoekkeper is de dakrib die gevormd wordt door de uitspringende hoeken van een dak.)

Op de afbeeldingen wordt het snijpunt tussen de twee hoekkepers en de nokpan ter plaatse gesneden volgens de hoek van de dakschilden.

Ook: omloopvorst. In plaats van een halfronde nokvorst kan men als nokafsluiting ook een zadelvorst toepassen. Een zadelvorst of omloopvorst sluit op de nok aan weerszijden in de kopsluitingen van holle dakpannen, meestal Verbeterde Holle (of Hollandse) pan Variabel verwerkbaar (VHV).

 

Nokvorst eindstuk, en andere nokvorsten

 

Wij werken graag voor u

Voordat u gaat
Zullen wij u bellen?